حكايت دل

مژده باد صبا

hekayatedel — Thu, 03 Dec 2009 13:56:50 GMT

سلام،

فرا رسیدن عید سعید غدیر را به دوستداران خاندان پیامبر بزرگ اسلام و جانشین یکتایش شادباش عرض می‌کنم. با اجازه شما غزلی از لسان‌الغیب را تقدیم می‌کنم که در اوایل دهه ۱۳۵۰ شمسی در برنامه گلهای تازه ۱۸۵ توسط جناب شجریان در دستگاه ماهور و با همنوازی استادان نامی: فرامرز پایور، هوشنگ ظریف، محمد اسماعیلی و مرحوم رحمت الله بدیعی اجرا شده است.

مژده ای دل که دگر باد صبا باز آمد

هدهد خوش خبر از طرف سبا باز آمد

برکش ای مرغ سحر، نغمه داودی باز

که سلیمان گل از باد هوا باز آمد

عارفی کو که کند فهم زبان سوسن

تا بپرسد که چرا رفت و چرا باز آمد **

مردمی کرد و کرم، لطف خداداد به من

کان بت ماهرخ از راه وفا باز آمد **

لاله بوی می نوشین بشنید از دم صبح

داغ دل بود و به امید دوا باز آمد

چشم من در ره این قافله راه بماند

تا به گوش دلم، آواز درا باز آمد **

گرچه حافظ در رنجش زد و پیمان بشکست

لطف او بین که به لطف از در ما باز آمد

** این ابیات در آواز نیامده است.

دل شیدا

hekayatedel — Sun, 22 Nov 2009 16:17:13 GMT

سلام،

ایام مسعود ذی الحجه مبارکباد. یکی از ابداعات آقای شجریان در اجرای آوازها استفاده از دوبیتیها و رباعیات برای پل زدن میان دو آواز با دستگاههای موسیقایی و آوازی متفاوت است و حتی گاهی در این راه از چند بیت یک غزل نیز استفاده می‌کنند. شاید دوستان مصداقهایی از آنچه عرضه داشتم را به خاطر بیاورند. ولی در آلبوم رسوای دل کار متفاوتی صورت گرفته است که عبارت از اجرای تصنیفی است در سه‌گاه که شامل ۲ دوبیتی است. یکی از باباطاهر و یکی از مرحوم علی اکبر خان شیدا. البته من نمی‌دانم که این اثر، کاملا از مرحوم شیدا نقل شده یا ابداع جناب شجریان است. اگر برخی دوستان اطلاع موثقی داشته باشند حتما بهره خواهم برد. ضمنا هر ۲ دوبیتی در دیگر اجراهای آوازی استاد شجریان و در دستگاههای دیگر، جداگانه اجرا شده است. به هر تقدیر دوبیتی اول این تصنیف از باباطاهر است و دوبیتی دوم از شیدا:

تو دوری از برم، دل برم نیست

هوای دیگری اندر سرم نیست

به جان دلبرم کز هر دو عالم

تمنای دگر جز دلبرم نیست

آرام جانم، سرو روانم، من بی تو نمانم

بیا ای نازنین، بیا ای مه‌جبین، دردت به جانم

از غم عشقت دل شیدا شکست

شیشه می در شب یلدا شکست

از بس که زدم ریگ بیابان به کف

خار مغیلان، همه در پا شکست

زنده رود

hekayatedel — Sat, 07 Nov 2009 15:16:41 GMT

بعد از هفته ها كه زاينده رود به بيابان خشكي تبديل شده بود بالاخره طي چند روز گذشته با آب كوهساران زاگرس سيراب شد و نشاط را به شهر نصف جهان باز گرداند. به همين مناسبت فرخنده، شبكه 3 سيما ديشب برنامه‌اي پخش كرد كه به اين موضوع اختصاص داشت. جالب آن كه عمدتا مردم اصفهان دلايل خشك شدن زاينده رود را ناشي از عواملي همچون خشكسالي، احداث مترو، مرمت پل خواجو و ... مي‌دانستند و جالب تر آن كه از زبان اغلب آنان، انتقال آب زاينده رود به رفسنجان، كرمان، يزد، كاشان و قم دليل اصلي خشكي زنده رود بيان مي‌شد. در ادامه اين برنامه هم از زبان كارشناسا فن ضمن اعلام ميزان اندك آب انتقالي به استان‌هاي مركزي كشور، اعلام شد كه خشكسالي دو ساله اخير و نيز ضرورت آب رساني به برخي منابع صنعتي مانند پالايشگاه و ذوب آهن اصفهان عمده ترين دليل بستن آب زاينده رود بوده است. در كنار همه اين مباحث، كارشناسان ديگري هم به طرح موضوع شايعه، آثار رواني آن و لزوم اعتماد مردم به تهادهاي ذي‌ربط اشاره كردند.

فارغ از مطالبي كه در اين برنامه عنوان شد، توجه به برخي موضوعات در اين حوزه خالي از لطف نيست:

اگر پاي درد دل مردم چهار محال و بختياري (كه زاينده رود از زمين‌ها و مناطق آنان سرچشمه مي‌گيرد) بنشينيد، همواره از اين كه اصفهاني‌ها حقابه آنان را به يغما مي‌برند، شكايت دارند و خود را نيازمندتر و محق‌تر براي بهره‌برداري بيشتر از اين ثروت ملي مي‌دانند كه البته در نوع خود قابل تامل است.
كمبود آب در ايران خصوصا در حوزه مركزي كشور، موضوعي است كه مورد توجه همه حكومت‌ها و مردم از ديرباز بوده‌است. بنا بر اين مايه تعجب است كه با وجود اين، چه در زمان قبل از انقلاب و چه پس از آن، صنايعي در اين منطقه ايجاد شده‌اند كه عميقا محتاج آب باشند. ذوب آهن، پالايشگاه، نيروگاه حرارتي و ... نماد صنايع بزرگ و نيازمند آب هستند. طرفه آن كه در كنار اين مجموعه‌هاي بزرگ صنعتي، مجتمع‌هاي صنعتي زيادي در اصفهان ايجاد شده‌اند كه مقادير معتنابهي از منابع آبي را مصرف مي‌نمايند. در حالي كه بسياري از اين مجموعه‌هاي صنعتي مي‌توانست در نزديكي آب هاي خليج فارس و درياي عمان احداث شود تا از منابع آبي جنوب بهره ببرد و همين امر به بهبود شرايط اقتصادي مناطق مذكور كمك شاياني مي كرد. دلايل عدم تحقق اين موضوع را بايد از دولت و سازمان مديريت و برنامه ريزي سابق پرسيد. پس آمايش سرزمين به چه دردي مي‌خورد؟
اگر اين موضوع را از سازمان مديريت و برنامه ريزي سابق پرسيديد و پاسخ قانع كننده‌اي دريافت نكرديد، چندان متعجب و مغموم نشويد. يادتان باشد! اينجا ايران است و معادلات آن را كارشناسان طراحي نمي‌كنند. مثلا وقتي يك نماينده مجلس براي انتخاب شدن وعده هاي عجيب و غريب مي‌دهد و و بعد هم با استفاده از رانت و تهديد و مذاكره و ... دولت را مجبور به تمكين مي‌كند پس عجيب نيست كه مطالعات كارشناسي به گوشه اي پرتاب شود. اضافه كنيد رايزني امام جمعه و درخواست اهالي و طومار و ... را به آن. از جمله اين كه وزير و مدير و ... اهل كدام شهر و استان باشند؛ ديگر مي شود نور علي نور (همين وضعيتي كه الان مي بينيد)
مضحك ترين قسمت داستان، توصيه كارشناسان برنامه زاينده رود به مردم اصفهان مبني بر بي توجهي به شايعات بود. اين بندگان خدا ظاهرا فراموش كرده‌اند در مملكتي كه رييس جمهورش مقابل ديدگان ميليون ها انسان، خلافگويي مي‌كند، دولتمردانش در روز روشن دروغ مي‌گويند و مدرك جعل مي‌كنند، رسانه ملي و ساير رسانه‌هاي دولتي علنا در انعكاس اخبار داخلي و خارجي، نعل وارونه مي‌زنند و ... همه راه‌ها براي بروز و ظهور شايعات باز مي شود. به راستي چرا چشم‌ها و گوش‌هاي بسياري از دست اندركاران اداره كشور نابينا و ناشنوا شده است؟ آيا هيچ صداي پايي به گوش نمي‌رسد؟ آيا اشعه‌هايي در اين ظلمتكده ديده نمي‌شود؟
راستي شما كتاب 1984 را خوانده‌ايد؟

سرای بی کسی

hekayatedel — Fri, 30 Oct 2009 14:12:07 GMT

سلام،

در سالروز میلاد امام رضا علیه السلام ضمن عرض تهنیت و آرزوی بهترین ها امروز شعری زیبا از جناب هوشنگ ابتهاج (سایه) را تقدیم می‌کنم که استاد شجریان در مایه دشتی اجرا کرده‌اند و آهنگساز آن نیز آقای شهبازیان بوده‌اند. این اثر ابتدا در برنامه رادیویی برگ سبز ۲۱۶ اجرا شد و پیش از این، در آلبوم جام تهی نیز عرضه گردیده است.

در این سرای بی‌کسی، کسی به در نمی‌زند

به دشت پر ملال ما پرنده پر نمی‌زند

یکی ز شب گرفتگان، چراغ بر نمی‌کند

کسی به کوچه‌سار شب، در سحر نمی‌زند

نشسته‌ام در انتظار این غبار بی‌سوار

دریغ کز شبی چنین، سپیده سر نمی‌زند

گذرگهی است پر ستم که اندرو به غیر غم

یکی صدای آشنا به رهگذر نمی‌زند

دل خراب من دگر خرابتر نمی شود

که خنجر غمت از این خرابتر نمی‌زند **

چه چشم پاسخ است از این دریچه‌های بسته‌ات

برو که هیچکس ندا به گوش کر نمی‌زند

نه سایه دارم و نه بر، بیفکنندم سزاست

اگر نه بر درخت تر، کسی تبر نمی‌زند

** این بیت در آواز نیامده است.

آمار

hekayatedel — Fri, 23 Oct 2009 15:05:19 GMT

سلام،

امروز روز آمار و برنامه‌ريزی است. دو موضوعی که ماهيت وجوديشان عميقا به هم پيوند خورده است. از سويی عمده ترين بازار مصرف آمار در حوزه برنامه‌ريزی است و از سوی ديگر برنامه‌ريزی بدون آمار بی معنا.

اما جند نکته جالب در اين مقال:

۱. سالهاست که اول آبان روز آمار است ولی شايد از ۱۲ سال پيش، برنامه ريزی هم به آن افزوده شده باشد. قبلا ۱۱ بهمن روز برنامه ريزی بود ولی شورای فرهنگ عمومی با همين استدلالی که اول مطلب آوردم، هر دو مقوله را در هم ادغام کرد. و اين از هوشمندی آقای مسجدجامعی معاون وقت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بود. القصه اين را گفتم تا بدانيد شورای فرهنگ عمومی اين ارتباط و اهميت آن را دريافته بود ولی متاسفانه سازمان مديريت و برنامه ريزی سابق و معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی فعلی رییس جمهوری در اين زمينه اصلا توی باغ نيست.

۲. تصور می‌کنم تنها نهادی که از آمارهای مرکز آمار ايران استفاده نمی‌کند همين معاونت برنامه ريزی باشد. البته اين را به حساب بی‌نيازی برنامه ريزی به آمار در اين مملکت بگذاريد نه چيز ديگر! از این دولت مگر انتظار دیگری هم می شود داشت؟

۳. برنارد شاو اديب و شاعر شهير انگليسی در مورد آمار يک جمله دارد: « دروغ ۳ گونه است: دروغ مصلحت‌آميز، دروغ فتنه‌انگيز، آمار!»

۴. هويدا نخست وزير معروف دوره پهلوی که مدتی رئيس سازمان برنامه هم بود، در تعريف آمار می‌گويد« آمار همانند يک مايو دوتکه است که همه جای بدن را نشان می‌دهد به غير از آنهايی که بايد نشان بدهد!»

۵. «آمارتان را داريم» از اصطلاحاتی است که پس از انقلاب در ميان مردم باب شد و بيشتر، کلمه قصار بازجوها بود. حاکی از اين که از تمام جيک و پيک شما با خبريم و کمترين ارتباط را با آمار داشت. این واژه این روزها معنی بسیار ملموسی دارد.

۶. یکی از طنزهای روزگار فعلی این است که در دولت نهم هروقت نرخ بیکاری کاهش می یافت ( در حد ۲ دهم درصد) وزیر کار وقت با خوشحالی به آمار مرکز آمار استناد می کرد و هر وقت این نرخ افزایش می یافت ( باز هم در حد همان ۲ دهم درصد) آمارهی مرکز آمار از دیدگاه این آقا غیر قابل استناد می شد. این یعنی آمار وقتی درست است که عملکرد را مثبت نشان دهد.

۷. از جمله مواقعی که ییهو در این مملکت، آمار مهم شد، زمانه تبلیغات انتخابات دهم ریاست جمهوری و مناظره ها بود. جالب اینکه همه کاندیداها و طرفدارانشان به آمارهای رسمی استناد می کردند که ۱۸۰ درجه با هم فرق داشت و جالبتر آنکه در این مملکت هیچکس از مرکز آمار نخواست در مورد این آمارها اظهار نظر کند.

۸. باز هم بنويسم؟

ترسا

hekayatedel — Tue, 06 Oct 2009 20:34:18 GMT

پرسیدم از آن نگارک ترسایی

خواهم که به خانه‌ام تو بی ترس آیی

گه چشم ترم به آستین، خشک کنی

گه بر لب خشک من، لب تر، سایی

قافله عمر

hekayatedel — Mon, 21 Sep 2009 12:50:40 GMT

سلام،

فرا رسیدن عید سعید فطر بر شما تهنیت باد.

به کوشش کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، و با همکاری آقای فریدون شهبازیان به عنوان آهنگساز و آقای احمد شاملو به عنوان دکلمه خوان، آلبومی با صدای استاد شجریان در ابوعطا اجرا و به بازار عرضه شد که نام آن را رباعیات خیام گذاردند. اینک آثار آوازی این آلبوم را که مشتمل بر ۶ رباعی از حکیم عمر خیام است، تقدیم می‌کنم:

ابر آمد و باز بر سر سبزه گریست

بی باده ارغوان نمی‌باید زیست

این سبزه که امروز تماشاگه ماست

تا سبزه خاک ما تماشاگه کیست

می نوش که عمر جاودانی اینست

خود حاصلت از دور جوانی اینست

هنگام گل و مل است و یاران سرمست

خوش باش دمی که زندگانی اینست

هنگام سپیده‌دم، خروس سحری

دانی که چرا همی کند نوحه‌گری

یعنی که نمودند در آیینه صبح

کز عمر، شبی گذشت و تو بی‌خبری

این قافله عمر، عجب می‌گذرد

دریاب دمی که با طرب می‌گذرد

ساقی! غم فردای حریفان چه خوری

پیش آر پیاله را که شب می‌گذرد

ای کاش که جای آرمیدن بودی

یا این ره دور را رسیدن بودی

یا از پس صد هزار سال از دل خاک

چون سبزه، امید بر دمیدن بودی

از من رمقی به سعی ساقی مانده‌است

از صحبت خلق، بی‌وفایی مانده‌است

از باده نوشین قدحی بیش نماند

از عمر ندانم که چه باقی مانده‌است

مژده ای دل که مسیحا نفسی می آید

hekayatedel — Fri, 04 Sep 2009 11:11:28 GMT

سلام،

در آستانه میلاد مسعود حضرت امام حسن مجتبی (ع) اجازه دهید غزلی منسوب به حضرت حافظ را که جناب شجریان در بیات ترک با همنوازی سه تار مرحوم احمد عبادی و تنبک مرحوم ناصر افتتاح در برنامه گلهای تازه ۱۴۴ اجرا کرده بودند، تقدیم کنم:

مژده ای دل که مسیحا نفسی می‌آید

که ز انفاس خوشش بوی کسی می‌آید

از غم هجر مکن ناله و فریاد که من

زده‌ام فالی و فریادرسی می‌آید

زآتش وادی ایمن نه منم خرم و بس

سوی آنجا به امید قبسی می‌آید **

هیچ کس نیست که در کوی تواش کاری نیست

هرکس آنجا به طریق هوسی می‌آید **

کس ندانست که منزلگه معشوق کجاست

این قدر هست که بانگ جرسی می‌آید

جرعه‌ای ده که به میخانه ارباب کرم

هر حریفی ز پی ملتمسی می‌آید

دوست را گر سر پرسیدن بیمار غم است

گو بیا خوش که هنوزش نفسی می‌آید

خبر بلبل این باغ بپرسید که من

ناله‌ای می‌شنوم کز قفسی می‌آید

یار دارد سر صید دل حافظ، یاران

شاهبازی به شکار مگسی می‌آید

** این ابیات در آواز نیامده است.

حال من از عشق پرس

hekayatedel — Fri, 28 Aug 2009 10:46:05 GMT

سلام،

دوستداران استاد شجریان حتما می‌دانند که ایشان در سال ۱۳۷۱ کنسرتی را در آمریکای شمالی اجرا کردند که بخشی از مجموعه آثار آن در آلبوم آسمان عشق عرضه شده بود. ولی یکی از آوازهای این اجرا که در آلبوم مذکور عرضه نشد، غزلی است از حضرت مولانا جلال‌الدین که در سه‌گاه اجرا شده و همنوازان آن آقایان جمشید عندلیبی (نی)، داریوش پیرنیاکان (تار) و همایون شجریان (تمبک) بوده‌اند.

دست بنه بر دلم از غم دلبر مپرس

چشم من اندر نگر از می و ساغر مپرس

جوشش خون را ببین از جگر مومنان

وز ستم و ظلم آن طره کافر مپرس **

سکه شاهی ببین در رخ همچون زرم

نقش تمامی بخوان، پس تو ز زرگر مپرس **

عشق چو لشکر کشید، عالم جان را گرفت

حال من از عشق پرس، از من مضطر مپرس

هست دل عاشقان همچو دل مرغ ازو

جز سخن عاشقی نکته دیگر مپرس **

خاصیت مرغ چیست؟ آن که ز روزن پرد

گر تو چو مرغی بیا، بر پر و از در مپرس **

چون پدر و مادر عاشق هم عشق اوست

بیش مگو از پدر، بیش ز مادر مپرس **

هست دل عاشقان همچو تنوری به تاب

چون به تنور آمدی جز که ز آذر مپرس

مرغ دل تو اگر عاشق این آتش است

سوخته پر خوشتری، هیچ تو از پر مپرس

گر تو و دلدار، سر هر دو یکی کرده‌اید

پای دگر کژ منه، خواجه از این سر مپرس

دیده و گوش بشر، دان که همه پر گل است

از بصر پر وحل، گوهر منظر مپرس **

چون که بشستی بصر از مدد خون دل

مجلس شاهی توراست، جز می احمر مپرس **

** این ابیات در آواز نیامده است.

نفس موج

hekayatedel — Fri, 14 Aug 2009 08:01:51 GMT

سلام،

امیدوارم ایام همگان به کام باشد. در سال ۱۳۷۸ کنسرتی در باغ چهلستون اصفهان برگزار شد که رهبری ارکستر آن را استاد فرهاد فخرالدینی بر عهده داشت و از جمله برنامه‌های اجرا شده آن، اجرای شعری از شادروان فریدون مشیری بود که توسط استاد شجریان در دستگاه ماهور ارائه شد. در این کنسرت مرحوم مشیری نیز شعر خود را قرائت کرد. با نکوداشت یادش، شعر امروز را تقدیم می‌کنم:

نفس می زند موج،

نفس می‌زند موج،

ساحل نمی‌گیردش دست،

پس می‌زند موج

فغانی به فریادرس می‌زند موج

من آن رانده مانده بی‌شکیبم،

که راهم به فریادرس بسته،

دست فغانم شکسته

زمین، زیر پایم تهی می‌کند جای،

زمان در کنارم عبث می‌زند موج

نه در من غزل می‌زند بال،

نه در دل هوس می‌زند موج

رها کن، رها کن،

که این شعله خرد، چندان نپاید،

یکی برق سوزنده باید،

کزین تنگنا ره گشاید،

کران تا کران خار و خس می‌زند موج

گر این نغمه، این دانه اشک،

در این خاک رویید و بالید و بشکفت،

پس از مرگ بلبل ببینید،

چه خوش بوی گل در قفس می‌زند موج